خانه خواجه باروخ

خانه تاریخی خواجه باروخ در بخش یهودی نشین محله قدیمی فیض آباد کرمانشاه واقع شده است. مالک اولیه این خانه خواجه باروخ از تجار کلیمی کرمانشاه و آخرین مالک آن رنده کش بوده است لذا به خانه رنده کش نیز معروف است.
این خانه که در دهه آخر سلطنت ناصرالدین شاه قاجار ساخته شده است دارای ویژگی خانه های درونگرای ایرانی است، یعنی ورودی با یک هشتی آغاز میشود که دارای طاق نماهای آجری است، سپس وارد حیاط بیرونی میشویم. در ضلع شمالی این حیاط حوضخانه قرار دارد که حد فاصل بین بیرونی و اندرونی است یعنی از هر دو طرف نور میگیرد، اما ورودی آن از حیاط اندرونی است.
در طبقه فوقانی حوضخانه اتاقی قرار دارد که این اتاق نیز از هر دو حیاط نور میگیرد. پس از عبور از راهرویی که در گوشه بین ضلع شمالی و ضلع شرقی واقع است وارد حیاط اندرونی میشویم. تالار آن در ضلع غربی واقع است با یک اروسی و دو در کوچکتر. در طرفین اروسی دو اتاق قرار دارد که مستقلاٌ به ایوان باز میشود. در ضلع شمالی بنا نیز اتاق هایی وجود دارد.
در طبقه همکف حمام قرار دارد که دارای حمام سرد و گرم بوده و هنوز هم قابل استفاده است، سقف حمام به صورت گنبدی است. این خانه از معدود خانه‌های زمان قاجار در کرمانشاه است که دارای حمام بوده است.
در ضلع شمالی طبقه پایین و بالا دارای ایوان ستوندار است با این تفاوت که ستونهای طبقه همکف آجری و چهارگوش است در حالیکه طبقه فوقانی با ستونهایی با مقطع گرد و سر ستونهای مقرنس تزیین یافته است. طبقه اول در ضلع غربی دارای ایوان است که با چهار ستون و دو نیم ستون متصل به دیوار که همگی مقطع مدور دارند تزیین یافته است. بنا از قسمت انتهایی ضلع شمالی به حیاطی دیگر راه داشته که اکنون مسدود شده و در مالکیت دیگری است.
خانه خواجه باروخ کرمانشاه با وجود قدمت زیاد بسیار سالم باقی مانده و ساحتمان از ایستایی کامل برخوردارست. دیوارها، ستونها، درها و حتی نرده های آهنی پرچ شده همگی سالم هستند. تنها تغییراتی که در آن انجام شده معدودی از پنجره هاست که در تعویض آنها از پنجره های آهنی استفاده شده است. درب ورودی کمترین تغییری نکرده و چفت و کلون و کلید بزرگ آن به همان شکل قدیمی باقی مانده و ازاین نظر ارزش مطالعه دارد.
ساختمان خواجه باروخ در حال حاضر در اختیار انجمن خوشنویسان کرمانشاه قرار گرفته است.