خانه کوزه کنانی – موزه مشروطه تبریز

این خانه قدیمی متعلق به حاج مهدی کوزه کنانی (ابوالمله) ، یکی از شیفتگان آزادی بوده است. موزه مشروطه تبریز در خیابان شهید مطهری یا راسته کوچه تبریز، روبروی مسجد جامع تبریز واقع است. خانه کوزه کنانی در سال ۱۲۴۷ هجری قمری توسط معمار معروف و با ذوق ،حاج ولی تبریزی، با مساحتی حدود ۱۳۰۰مترمربع در دو طبقه با ویژگیهای خاص معماری دوره قاجار، با گچکاری های بی نظیر و پنجره های ارسی و درهای منبت کاری شده بنا شد و از سال ۱۲۸۷ه.ق. با توجه به نزدیکی به بازار قدیمی شهر و آزادیخواه بودن صاحبخانه، به مرکز تجمع هواداران و شخصیت های برجسته نهضت مشروطیت تبدیل شد.
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در سال ۱۳۶۷ خورشیدی اقدام به خرید و سپس مرمت و بازسازی این بنای تاریخی کرده و از سال ۱۳۷۵ خورشیدی به عنوان موزه مورد بهره برداری قرار گرفت. اسناد زمان انقلاب مشروطه و سایر آثار مرتبط با آن و برخی لوازم شخصی سران این انقلاب در معرض دید علاقمندان قرار گرفته است.
در این خانه عکس‌ها، مجسمه‌ها و اشیایی که مورد استفاده قرار می‌گرفت به نمایش گذاشته شده است. از مهم‌ترین آثار تاریخی این موزه می‌توان به سلاح کمری ستارخان، فرش مشروطه، وسایل شخصی سران مشروطه و دیگر مدارک مرتبط با انقلاب مشروطه و همچنین مجسمه و عکس‌های آن دوران اشاره کرد.
مجسمه‌هایی از حسین خان باغبان، حاج علی دواچی، ثقه الاسلام تبریزی، حاج علی ختایی، هوارد، کربلایی علی موسیو، شیخ علی اصغر لیلاوایی، آخوند خراسانی، علی اکبر دهخدا و زینب پاشا (تنها زن در صفوف مشروطه خواهان) به همراه مهرهای مختلف گروه‌های انقلابی زینت بخش موزه مشروطه تبریز است.
جالبترین مجسمه این موزه مجسمه هوارد باسکرویل آمریکایی است که از شهدای نهضت مشروطه است. او معلم تاریخ و حقوق بین الملل مدرسه آمریکایی مموریال تبریز بود. او متولد نورث پلاست ایالت نبراسکا بود. قدیمیهای تبریز او را شهید میدانند. او در ۳۰فروردین ۱۲۹۸ در محله شام غازان تبریز در نبرد با فوج نجات کشته شد و مردم تبریز در تشییع جنازه او سنگ تمام گذاشتند و بسیار با شکوه تشییعش کردند. مزار این مرد در گورستان ارامنه تبریز قرار دارد.