دریاچه شورابیل اردبیل

دریاچه زیبای شورابیل یکی از زیباترین و دیدنی ترین دریاچه های ایران است که در ۲ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به سمت خلخال قرار گرفته است. تالاب شورابیل در اواخر دوران سوم و اوایل دوران چهارم زمین شناسی شکل یافته و طی این مدت طولانی شرایط طبیعی و زیستی منحصر به فردی را کسب کرده است. آب دریاچه از نزولات جوى و چشمه هاى آب شیرین و نیمه شور جنوب و داخل دریاچه و رودخانه بالخلو تامین می شود.
بر اساس مطالعات زمین شناسی قدمت این دریاچه بیشتر از دریاچه ارومیه است. شورابیل تنها دریاچه طبیعی داخل شهری در ایران می‌باشد. این دریاچه در گذشته بسیار شور بوده است، ولی امروزه با افزودن آب شیرین به آن از شوری آن کاسته‌ شده به ‌طوری که نوعی ماهی قزل آلا در آن پرورش داده می‌شود و گستردگی آن به ۱۸۰ هکتار افزایش یافته است.
تا پیش از افزوده‌ شدن آب شیرین به این دریاچه، ساکنان منطقه و به‌ ویژه کسانی که از ناراحتی پوستی و درد مفاصل رنج می‌بردند، از گل دریاچه به پوست خود می‌مالیدند و از گل آن به شهرهای دیگر نیز می‌بردند تا مصرف کنند؛ اما از زمانی که آب شیرین به آب دریاچه اضافه شده دیگر خاصیت درمانی خود را از دست داده ‌است. این دریاچه از مناطق شکار ممنوع استان اردبیل می‌باشد.

موقعیت دریاچه شورابیل اردبیل :

دریاچهٔ شورابیل درحریم شهری اردبیل قرار دارد و شهرک‌های کوثر، مهر، راه و ترابری، دادگستری، ولیعصر، و دانشگاه‌های محقّق اردبیلی، پیام نور، علوم پزشکی، و نیز نمایشگاه بین‌المللی اردبیل در حاشیهٔ این دریاچه قرارگرفته‌اند.

وجه تسمیه دریاچه شورابیل اردبیل :

علت نامگذاری این دریاچه به این دلیل بوده که در گذشته آب این دریاچه بسیار شور بوده ولی امروزه با افزودن مقداری آب شیرین از شوری آن کاسته شده به طوریکه در آن نوعی ماهی هم پرورش میدهند و در حال حاضر نیز نوعی ماهی قزل آلای رنگین کمان در آن پرورش داده میشود.

گونه های جانوری دریاچه شورابیل اردبیل :

سالانه صدها هزار پرنده مهاجر با اولین نشانه‌های پاییز از شمال سرد به سوی جنوب گرم مهاجرت کرده و در دریاچه‌ها و تالاب‌های ایران زمستان گذرانی می‌کنند.
بخش بزرگی از این پرندگان در مسیر مهاجرت خود وارد استان اردبیل شده و در زیستگاه‌های آن به‌صورت موقت مانده و یا تمام فصل سرد را سپری می‌کنند. فرود دهها هزار پرنده مهاجر در روزهای نیمه دوم آبان ماه هر سال، زیبایی این تالاب طبیعی را دو چندان می کند.
پلیکان‌های خاکستری، اردک چشم طلایی، اردک تاجدار ، غاز خاکستری ، غاز، زنگوله‌بار، عروس، باقرقره، باکلان کوچک و لک لک سیاه از پرندگان مهاجر و از پرندگان بومی دراج ، قرقاول ، مرغابی ، خوتکا ، چنگر ، قو ، حواسیل ، آنقوت و کاکایی در فصول پاییز و زمستان در استان اردبیل مشاهده می‌شوند.
ماهى آزاد و ماهى قزل آلاى رنگین کمان و نیز پرندگان مهاجر آبزى و کنار آبزى از جمله مهمترین جانوران ساکن این دریاچه هستند.

گونه های گیاهی دریاچه شورابیل اردبیل :

پوشش گیاهى پیرامون دریاچه بیشتر نى و جگن است و در اطراف نیز جنگل کاریهایى صورت گرفته است.
درکناراین مجموعه پروژه عظیم تجاری شوراسنتر قراردارد تاپذیرای میهمانان و گردشگران باشد.

یخ زدگی دریاچه شورابیل :

یخ زدگی، یکی از چالشهای شیرین کردن آب دریاچه شورابیل است. در زمستان سال ۱۳۸۶ پدیده ای نادر به وقوع پیوسته و آب دریاچه شورابیل کاملا یخ زد. یخ بستن دریاچه شورابیل اردبیل در حالی رخ داده که به گفته کارشناسان تاکنون سابقه نداشته این دریاچه حتی در سردترین روزهای زمستان هم دچار انجماد شده باشد. اما در پی برخی مداخلات غیر زیست محیطی مسئولان استانی در نظام هیدرولو‍ژیک دریاچه و تغییر این اکوسیستم آب شور به اکوسیستم آب شیرین در سال های گذشته، ‌هم اکنون می توان انتظار داشت که یخ بستن سطح دریاچه شورابیل از این پس هر ساله تکرار شود.
با یخ بستن آب سطح دریاچه که گفته می شود به دلیل برودت هوا و بارش برف رخ داده،‌ هم اکنون صدها پرنده مهاجر و آبزی در معرض خطر سرما و گرسنگی قرار گرفتند و تعداد زیادی از پرندگان مهاجر این دریاچه را ترک کرده‌اند. پرندگان آبزی بر روی لایه ای از یخ فرود می آیند سپس کف پاهای پرنده روی یخ می چسبد و نمی تواند تکان بخورد . این لحظات رنج آور اینقدر ادامه می یابد تا پرنده نهایتا با پیکری منجد روی یخ ها بدون حرکت از پا افتاده و جان می دهد‬‬‬‬‬‬.
دریاچه شورابیل که به مساحت ۱۲۰ هکتار در دو کیلومتری جنوب شهر اردبیل واقع شده است، درزمره یکی از ۹ دریاچه آب شور ایران به شمار می رفت که جانداران آبزی موجود در آن بر خلاف دیگر محیط های آبی تنها به آرتمیا محدود می شد که از ارزش بالایی در جهان برخوردار است .
با نابودی آرتمیا ،‌پرندگان منابع غذایی خود را از دست دادند. از سوی دیگر شیلات برای پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان اقدام به ورود این گونه غیر بومی به شورابیل کرد که دیگر گونه ها را هم از بین برد . همچنین با تبدیل این دریاچه به آب شیرین یک نوع پشه که خاص اکوسیستم های آب شیرین است به نام پشه کولکس در اینجا ساکن شد تا امروز پشه در اردبیل طغیان کند و بعد دوباره برای از بین بردن لارو این پشه ها در آب یک نوع ماهی دیگر وارد دریاچه کردند که نتیجه هم نداشت و این مداخلات غیر کارشناسی اکوسیستم دریاچه را نابود کرد.

اهمیت گردشگری شورابیل اردبیل :

دریاچه شورابیل پس از شهر گردشگری سرعین رتبه دوم پذیرش گردشگران در استان اردبیل را دارد.سالانه دهها هزار نفر گردشگر این استان از دریاچه طبیعی شورابیل اردبیل دیدن می‌کنند و در آینده نزدیک این دریاچه با توسعه امکانات تفریحی و فرهنگی و ایجاد جنگل مصنوعی اطراف، جاذبه های توریستی خود را افزایش خواهد داد.