طاق بستان کرمانشاه

طاق بستان از جاذبه های تاریخی و گردشگری استان کرمانشاه و منطقه ای تاریخی در دامنه ی کوه بستان و در کنار چشمه ای در شمال شرق کرمانشاه است. طاق بستان در انتهای بلوار طاق بستان کرمانشاه قرار دارد.
طاق‌بستان که در زبان کردی طاق وسان یا طاق بسان نامیده میشود مجموعه‌ای از سنگ‌نگاره‌ها و سنگ‌نبشته‌های دورهٔ ساسانی است که در شمال غربی شهر کرمانشاه درپای کوهی به همین نام و در کنار چشمه ای واقع شده است. این مجموعه در قرن سوم میلادی ساخته شده و ارزش هنری و تاریخی زیادی دارد. چند واقعه تاریخی از جمله تاج‌گذاری خسرو پرویز، تاج‌گذاری اردشیر دوم، تاج گذاری شاهپور دوم و سوم و همچنین چند سنگ‌نوشته به خط پهلوی در آن کنده‌کاری شده است. وجود کوه و چشمه در این مکان گردشگری تاریخی آن را به گردشگاهی روح‌فزا تبدیل نموده که از زمان‌های دیرین تا به امروز مورد توجه بوده است.
در طول تاریخ طاق بستان به نامهای دیگری چون شبدیز، قصرشیرین، طاق وسطام، طاق بهستون، طاق بیستون و تخت بستان نیز نامیده شده است.
امپراتوران ساسانی در ابندا نواحی اطراف تخت جمشید را برای تراشیدن تندیسهای خود برگزیدند، ولی از اردشیر دوم و شاهان پس از او طاق بستان انتخاب شد، چرا که در مسیر جاده ابریشم قرار گرفته و دارای طبیعتی سرسبز و پر آب بود.
سنگ‌نگاره شکارگاه سلطنتی طاق بستان نخستین تابلوی سنگی با رعایت قاعده و اصول نقاشی در جهان به حساب می‌آید به گونه‌ای که حجاری خسرو پرویز ساسانی سوار بر شبدیز به گونه‌ای است که گویی اثر از روی نقاشی نقش شده‌است. همچنین در طاق بزرگ آثاری از زنان موسیقی‌دان به چشم می‌خورد که به نواختن چنگ و سازهای بادی مشغول هستند. در قسمتی دیگری از طاق بزرگ صحنهٔ شکار گراز به چشم می‌خورد که از نظر حرکت و نمایش از جمله شاهکارهای هنرسنگ‌نگاری جهان به شمار می‌رود.
طاق بزرگ‌تر به پهنای ۷٫۵ متر، ارتفاع حدود ۹ متر و به عمق ۶٫۵ متر و طاق کوچک‌تر به پهنای ۶ متر، به ارتفاع حدود ۵ متر و به عمق ۳٫۵ متر می‌باشد.

نقش برجسته تاجگذاری اردشیر دوم :

در سمت راست ایوان کوچک، سنگ‌نگاره‌ای وجود دارد که صحنه تاج ستانی اردشیر دوم، نهمین شاه ساسانی را نشان می‌دهد. در این صحنه، شاه ساسانی به حالت ایستاده با صورتی سه ربعی و بدنی تمام رخ در مرکز صحنه نقش شده که دست چپ را بر روی قبضه شمشیر گذاشته و با دست راست حلقه روبان داری را از اهورا مزدا می‌گیرد، درحالیکه زرتشت یا بقولی میترا با هاله‌ای از نور در سمت چپ، پشت سر او قرار دارد. زیر پای اردشیر دوم، ژولیان امپراتور روم که در جنگ اسیر شده است قرار دارد.

نقش برجسته محمدعلی میرزا :

در بخش فوقانی دیوار سمت چپ ایوان بزرگ، سنگ‌ نگاره‌ای از دوره قاجار می‌باشد که در سال ۱۲۳۷ هجری قمری حجاری شده‌ است.

این حجاری محمد علی میرزا پسر فتحعلی شاه قاجار را نشان می دهد. تصویر چنان نامناسب و بی‌ارزش است که حتی ناصرالدین شاه در سفرنامه خود به بی ارزش بودن این حجاری اشاره کرده است.

عمارت مسعودیه :

تا سال ۱۳۴۲خورشیدی بنایی مربوط به دوران قاجار در اطراف طاق بستان وجود داشت که به عمارت مسعودیه معروف بود که توسط امام قلی میرزا عمادالدوله ساخته شده بود که به منظور نمایان ساختن آثار باستانی و آزادسازی چشمۀ آناهیتا تخریب شد.

کاوشهای اخیر در طاق بستان :

پس از آن‌که باستانشناسان گمانه‌ای به عمق بیش از دو متر در زیر طاق کوچک ایجاد کردند به کانال انتقال آبی مربوط به دوران گذشته برخوردند که نشان می‌داد زیر نقش اردشیر چشمه‌ای وجود دارد که محصور شده است و در نتیجه علت نم گرفتگی و شوره زدگی درون طاقها مشخص شد و نسبت به حفاظت از طاقها اقدامات مناسبی بعمل آمد.