غار سنگ شکن جهرم

غار سنگ شکن در جنوب شرقی شهر جهرم و در زیر تپه های البرز کوه واقع است. این غار به اسامی غار سنگ شکن، غار سنگ تراشان، غار سنگ شکنان معروف است، اهالی جهرم به آن غار سنگ اشکنان هم می گویند. فاصله این غار تا میدان فرهنگ شهر جهرم در حدود ۴ کیلومتر است. این غار یکی از نادرترین شاهکارها در تاریخ کهن ایران زمین است.
غار سنگ ‌شکن جهرم، اگرچه تاریخ روشن و دقیقی ندارد، اما به اعتقاد بیشتر باستان شناسان، یکی از غارهای مصنوعی و دستکن این شهر است که در دوران صفویان تراشیده شده است.
غار سنگ شکن جهرم ‌اکنون دارای ۱۲ مدخل ورودی و طول ۲۰۰ متر است و عرض آن از ۶۰ تا ۱۳۰ متر متغیر است که در مجموع مساحتی در حدود ۲۰ هزار متر مربع را پوشش می‌دهد. جنس سنگ کوه در وسط آهکی و در بالا و پایین شامل سنگی سخت می شود که کندن آن مشکل است.
در غار سنگ شکن می توانید بیش از ۱۰۰ ستون سنگی را ببینید که غار را شبیه به تالاری مجلل کرده اند. پژوهشگران معتقدند که تعداد و قطر ستون های داخل غار در گذشته بیشتر از حال بوده است، اما سنگ شکنان نسل های بعدی به دلیل آن که در حمل سنگ‌های استخراج شده بزرگ دچار مشکل می شدند، ستون های نزدیک به دهانه غار را تراشیده اند و نتیجه تراش مداوم، لاغر شدن ستون ها و کم شدن توان بارپذیری آنها بوده است.
غار سنگ شکن جهرم عنوان بزرگترین غار مصنوعی جهان را یدک می کشد.
در درون غار خفاش هایی نیز زندگی میکنند.

دلیل ایجاد غار سنگ شکنان جهرم :

سنگ‌ تراشان جهرمی غار سنگ شکن را برای تفریح نساخته‌اند، بلکه هدف آنها برداشت سنگ برای امرار معاش بوده است، ولی با تیشهٔ سنگ‌شکن خود، جاذبه‌ای زیبا خلق کرده‌اند که به یکی از بزرگ‌ترین غارهای دست‌ساز جهان تبدیل شده و میراثی است بسیار زیبا با چشم‌اندازی دیدنی.
مردان سنگ‌شکن هنگام برداشت سنگ برای جلوگیری از تخریب غار بعد از چند متر پیشروی، ستون‌هایی به‌ جا گذاشته‌اند که این امر موجب زیبایی دوچندان غار شده‌است.
سنگ های سفید آهکی و شکل پذیری که در آن زمان از این غار به دست می آمد، معمولا صرف تزئین سردرها و بناهای باشکوه و مهمی می شد، که یا به اشراف تعلق داشتند و یا به حکومت.
مرغوبیت این سنگ ها به حدی زیاد بود که آوازه شان حتی در شهرهای مجاور هم پیچیده بود و معماران بناهای شیراز هم در ساخت و سازهایشان از این سنگ ها استفاده می کردند. سنگ های نمای مسجد جامع عتیق شیراز می تواند گواهی بر این مطلب باشد.

داستان غار سنگ شکن :

بر اساس اعتقادات برخی از مردم جهرم روزی خواجه کاظم فرزند خواجه اسماعیل با اسب در حال گردش در کنار رودخانه قلات جهرم بود که صدای ضربات پی در پی پتکی او را به طرف خود کشاند، پیرمردی سنگهای کوه را می تراشید، با او هم صحبت و هم سفره شد. آشنایی خواجه اسماعیل با خانواده پیرمرد عاشقی را برایش به دنبال داشت. خانواده اش مخالف بودند چون او خانزاده بود و دختر پیرمرد رعیت.
او توانست خانواده اش را راضی کند به خواستگاری دختر پیرمرد بروند. اما پیرمرد شرط گذاشت که پیش او بماند و با هم در کوه کار کنند. بعدها خواجه کاظم به استاد کاظم سنگ شکن معروف شد. نوادگان خواجه می گویند ۳۰۰ سال قبل استاد کاظم وارث پیرمرد و غار سنگ تراشان جهرم شد. بعضی از شاگردانش هم که در آنجا کار می کردند سهامدار این غار شدند و اکنون از آنها به عنوان وارثان فرعی بزرگترین غار دست ساز جهان یاد می شود./no