استان کرمانشاه – گردشگری روانسر – غار قوری قلعه

غار قوری قلعه یکی از بزرگ ترین غارهای آبی جهان با پیشینهٔ ۶۵ میلیون سال است که در استان کرمانشاه قرار دارد. این غار در ۸۵ کیلومتری جاده کرمانشاه به پاوه و ۲۵ کیلومتری شهر روانسر، در دامنه کوه شاهو و مشرف بر جاده روانسر پاوه و در همسایگی روستایی به همین نام جای گرفته است.
درازای این غار ۱۲ کیلومتر و ژرفای آن ۳۱۴۰ متر است و به عنوان یکی از هفت اثر طبیعی ملی ایران، به ثبت رسیده ‌است.

تاریخچه اکتشاف غار قوری قلعه کرمانشاه :

غارنوردان آمریکایی، انگلیسی و فرانسوی قوری قلعه را در دهه های مختلف قبل از انقلاب بررسی و تقریبا ‪۵۵۰‬متر از آن راکشف کردند. با تشکیل کمیته غار نوردی در کشور و پس از پنج سال تحقیق و مطالعه یک گروه غارشناسی توانست در سال ۱۳۶۸ خورشیدی در فاز اول به عمق ۲۰۳۰ متری و سپس در فاز دوم به عمق ۳۱۴۰ متری غار دست یابد.‬
اعضای این گروه برای رسیدن به این عمق، حدود دوازده کیلومتر مسیرهای پیچ در پیچ غار را پیموده و نقشه برداری کردند. دستیابی به این عمق، غار قوری قلعه را به عنوان بزرگترین غار آبی آسیا و طولانی ترین غار آبی ایران معرفی کرد. درفاز نخست اکتشاف دو تالار کوهان شتر و مریم شناسایی شد. دراین تالارها شکل‌های مختلفی ازجمله نیم‌رخ شتر، کوهان شتر، مار، طوطی، کرکس، شیرسنگی، کاخ سفید، قلب، کشتی، برج پیزا، آسیه‌زن‌فرعون، ابوالهول، بابا نوئل، مجسمه فردوسی و مشابه تصویر حضرت مریم دیده می‌شود.
در فاز دوم غار نیز تالارهای نماز، بلور و عروس کشف شدند. تالار نماز در ‪ ۵۵۰‬ متری غار و در کنار یک تونل قرار دارد. این تونل که ‪ ۱۲‬متر طول و هشت متر عرض دارد، قسمت اصلی غار را تشکیل می‌دهد و به تونل برزخ شهرت دارد که به وحشتناکترین مکان این غار معروف شده است و از آنجا که سقف تونل به آب چسبیده، مانع از ادامه حفاری ها شده است. البته محوطه هایی که ذکر گردید، قابل بازدید برای عموم نیست و هم اکنون تنها ۵۰۰ متر از این غار آماده سازی و نورپرداری شده و قابل بازدید است.‬‬
در یکهزار متری غار تالار بلور و در داخل تالار نیز حوضچه‌ای فوق‌العاده زیبا وجود دارد. وجود قندیلهای پرده‌ای در حوضچه که با دست زدن به هرکدام صدای یکی از آلات موسیقی ایجاد می‌شود، ازجمله دلایل این زیبایی است، به‌طوری که بسیاری از جهانگردان و کارشناسان متفق القولند که این حوضچه، زیباترین حوضچه دنیاست.
تالار عروس که یکی از هیجان انگیزترین بخشهای غار قوری قلعه است در ۱۵۰۰متری آن واقع شده است. جنس سنگ‌های این تالار کریستال و براق و سفید بوده و افرادی که برروی آنها راه می‌روند می‌توانند جای پای خود ببینند.
وجود چهار آبشار به ارتفاع ‪ ۱۰‬تا ‪ ۱۲‬متر در ۱۷۰۰متری غار، زیبایی آنرا به اوج می‌رساند. قندیل های کریستال مانند نیز که جنسشان از رسوبات آهکی است و از سقف آویزان شده‌اند در تمام طول غار خودنمایی می‌کنند و در بعضی نقاط طول قندیلها به ۸ متر نیز می‌رسد.

ژرفای حوضچه‌های این غار به ۱۴ متر می‌رسد، هم چنین دمای درون غار ۷ تا ۱۱ درجه است و در همگی فصل‌های سال ثابت است. از لحاظ زیست شناسی غار مسکن گونه نادری از خفاش بنام خفاش موش گوشی است. ‬‬

آثار باستانی کشف شده در قوری قلعه :

در جریان تسطیح دهانه غار آثاری از اواخر دوره ساسانی در کف غار کشف شد که شامل هشت عدد ظرف نقره‌ای با نقش کبک و پرندگان شکاری و درنا، تکه‌های سفال و پانزده سکه ساسانی مربوط به یزدگرد سوم است. بر روی دو ظرف نیز کتیبه‌هایی به خط پهلوی میانه نوشته شده که توسط متخصصین ایرانی ترجمه شده است. ظروف نقره از نظر متخصصان ساخت منطقه اورامان بوده و محلی هستند. غارهای اطراف قوری قلعه بر اساس مطالعات باستان شناسی از حدود ۵۰ هزار سال پیش تا حدود ۱۲ هزار سال پیش مسکن شکارچیان عصر سنگ بوده است.

وجه تسمیه غار قوری قلعه :

در ‪ ۷۰۰‬متری غار روستایی وجود دارد که در گذشته های دور قلعه‌هایی به شکل‌های مختلف آن را محاصره کرده‌ بودند و وجه تسمیه این غار یکی از همین قلعه‌هاست که به شکل قوری بوده است. روایت دیگر به دوره ساسانیان باز می گردد. درآن دوره دژی بزرگ و مستحکم بنا شد که هم اکنون نیز آثاری از آن به جای مانده است، این دژ به جهت بزرگی بعدها از سوی کرد زبانان آن منطقه گورا قلا نامیده شد.کلمه گورا در زبان کردی به معنای بزرگی و قلا به معنای قلعه یا دژ می باشد، در اثر گذشت زمان این نام به تدریج تغییر کرده و به نامهای گوری قلا و در آخر به قوری قلعه معروف شده است.
بعدها پس ار ساختن آبادی در کنار دژ همان نام یعنی قوری قلعه به روستا اطلاق شد، از طرفی چون نزدیکترین محل سکونت به غار همین ده است، بنابر این اسم غار را نیز قوری قلعه گذاشتند.‬

سایر جاذبه های گردشگری منطقه :

وجود جنگل های متراکم با گونه های بلوط، انجیر کوهی، آلبالوی کوهی، بادام وحشی و همچنین حیواناتی چون گرگ، روباه، خوک، خرگوش ، کل و بز در اطراف این غار زیبابی خاصی به آن بخشیده است.
این غار به همراه جنگلهای زیبای بلوط اطراف آن دارای پتانسیلی بی نظیر در جذب توریست های داخلی و خارجی است به همین دلیل قوری قلعه به عنوان یکی از هفت اثر طبیعی ملی ایران به ثبت رسیده است.
علاوه بر همه این ها، این منطقه دارای ارزش تاریخی زیادی نیز می باشد، بقایای قلعه ای مربوط به دوران ساسانیان در نزدیکی غار وجود دارد و نیز ۳۰ شی باستانی از جمله بقایای جمجمه انسان و سفالهای پیش از تاریخ در این مکان کشف شده است.
این غار علاوه بر گردشگران که برای تفریح مراجعه می کنند مکان مناسبی برای غارنوردان، پژوهشگران، زمین شناسان و گروه های دیگر است.