گردشگری رشت و گیلان – محله ساغریسازان رشت – محله قدیمی ساغریسازان – ساغرسازان رشت – ساغری سازان – قدیمی ترین محله رشت – اولین محله رشت – بافت قدیمی رشت

 

یکی از جاذبه های دیدنی رشت و از جمله جاذبه ها و مکانهای تاریخی شهر رشت در استان گیلان محله ساغریسازان یا ساغرسازان رشت می باشد. گردشگران علاقمند به اماکن تاریخی رشت و جاذبه های معماری این شهر تاریخی و دیدنی می توانند از محله ساغریسازان دیدن نموده و با قسمتی از جاذبه های تاریخی شهر رشت و بناهای تاریخی آن آشنا شوند.

 

آدرس ساغریسازان رشت :

محله قدیمی ساغرسازان در انتهای شرقی بافت قدیم رشت قرار داشته و از شمال به محله‌ی خواهر امام، از جنوب به محله‌ی ویشگاهی یا گذر فرخ، از غرب به خیابان مطهری و از شرق به محله‌ سرچشمه یا کوی رسالت محدود است. محله ساغریسازان رشت از گذر بادی الله در خیابان مطهری شروع شده و به میدان پل عراق ختم می شود. این محله از یک راسته بازار تشکیل می‌‌شود و در حقیقت دومین راسته بازار رشت است که در امتداد خیابان بحرالعلوم یا شهناز سابق قرار دارد. ساغری سازان با احداث خیابان مطهری در سال‌های ۱۳۵۶ تا ۱۳۵۸ خورشیدی از بخش اصلی بازار رشت جدا شده است.

 

اولین محله رشت – قدیمی ترین محله رشت :

ساغریسازان قدیمی ترین محله شهر رشت و به قولی اولین محله شهر رشت به شمار می آید. علت این که این محله را اولین محله شهر رشت می نامند این است که تراکم مسجد و حمام در این محدوده زیاد می باشد.

 

تاریخچه ساغریسازان رشت :

محله ساغری سازان رشت اولین و قدیمی ترین محله شهر رشت در استان گیلان است. هرچند ساخت‌وسازهایی جدید در جای‌جای این محله به چشم می‌خورد، ولی همچنان اصالت خود را حفظ کرده و هر کسی در گذر از این محله فضاهای قدیمی رشت را احساس می‌کند. هنوز هم بازار ساغریسازان با ابنیه‌ قدیمی و تاریخی یادآور دوره‌ قدیم شهر رشت است. بر اساس تحقیقات انجام شده در سال ۱۳۸۱ محله‌ی ساغریسازان حدودا دارای ۷۹ هکتار مساحت است. این محله همچنین ۳۹۶۰ دستگاه واحد مسکونی، ۱۴۰۰ باب واحد تجاری فعال، ۳۴۹ باب واحد تجاری غیرفعال دارد.
در این محله مشاهیر و چهره‌های علمی بسیاری پا به عرصه گذاشته‌ و هرکدام تاکنون خدمات ارزنده‌ای به جامعه‌ی بشری ارایه داده‌اند که از جمله باید به پروفسور مجید سمیعی و دکتر آذر اندامی اشاره نمود.
چندین گذر معروف در این محله قرار دارد که از آن جمله می توان به سنگ پل و دانشسرا اشاره نمود. اخیرا در حین خاک‌برداری از یک ساختمان قدیمی و مخروبه در محله‌ ساغریسازان کوزه‌ای پر از سکه‌های نقره و مسی متعلق به دوران قاجار کشف شد که این امر نشانگر قدمت بالای این محله از نظر تاریخی و فرهنگی است.

 

علت نامگذاری محله ساغریسازان رشت :

ساغری در لغت به معنی نوعی چرم دباغی شده و نیز نوعی کفش مخصوص علما و طلاب است. بنابراین نام این محله برگرفته از فعالیت‌های صنعتگران و کسبه‌ آن در قدیم بوده و نزدیکی آن با محله‌ دباغیان نیز بدین دلیل قابل توجیه است، ولی امروزه این راسته به مشاغل دیگری اختصاص یافته است.

 

نقشه محله ساغریسازان رشت – نقشه گردشگری ساغریسازان :

در محله ساغریسازان آثار و مکانهای قدیمی متعددی وجود دارد که برخی از آنها بشرح ذیل می باشند که در ادامه به آن می پردازیم.

 

زیارتگاه‌ آقا سیدعباس رشت – زیارتگاه و مسجد آقا سیدابراهیم رشت :

زیارتگاه آقا سید عباس رشت و زیارتگاه آقا سید ابراهیم رشت از جمله اماکن مذهبی شهر رشت به شمار می آید. مطابق شجره‌ موجود بنای این بقعه متصل به مسجد است و تنها ویژگی بازمانده از قدمت بنا، درِ چوبی دولنگه‌ بسیار زیبای آن است که در کنار محراب مسجد قرار دارد و منقش به آیات قرآنی و تذهیبی فوق‌العاده زیباست. تاریخ ساخت این بقعه که بر در چوبی آن حک شده ۱۲۴۳ هجری قمری است.

 

مسجد ساغریسازان رشت – مسجد گلدسته  رشت :

 

مسجد ساغریسازان یا مسجد گلدسته رشت از مساجد قدیمی و مساجد تاریخی شهر رشت است که بنا بر آن‌چه روی کتیبه‌ مرمری گلدسته‌اش حک شده بود، در سال ۱۲۴۶ هجری قمری به دستور حاجی علی تاجر شیروانی بنا شد و بعدها توسط سیدرضی رودباری مرمت گردید. متاسفانه گلدسته‌ی مسجد پس از زلزله‌ی سال ۱۳۶۹ به بهانه‌ احتمال فروریختن تخریب شد.

 

مسجد حاج سمیع رشت – مدرسه‌ حاج سمیع رشت :

 

مسجد حاج سمیع و مدرسه حاج سمیع رشت در گذر بین ساغریسازان و محله‌ی خواهر امام واقع است. این گذر میدانگاهی وسیع دارد که در روزهای عزاداری محرم محل تجمع دسته‌های عزاداری می‌شود. در گذشته مسجد حاج سمیع که به همت خاندان بزرگ سمیع احداث شده بود، مدرسه‌ای قدیمی در سمت جنوب داشت که طلاب علوم قدیمی در آن درس می‌خواندند و ساکن بودند و یکی دو تن از پزشکان قدیمی نیز در این مدرسه مطب داشتند.
مدرسه‌ حاج سمیع در دوران سلطنت رضاشاه به دبیرستان دخترانه‌ شاهدخت تبدیل شد و پس از انقلاب نیز به‌عنوان مدرسه‌ علوم دینی برای استفاده‌ خواهران طلبه اختصاص یافت و متاسفانه در نهایت تخریب شد.

 

حمام حاجی رشت :

 

از جمله بناهای تاریخی دیگر این محله حمام حاجی جعفر حج‌ فروش یا حمام حاجی است که به‌دلیل اختلافات مالکیتی خوشبختانه تاکنون از تخریب جان سالم به‌در برده و اینک جزو آثار تاریخی به ثبت رسیده است. این حمام از حمام‌های قدیمی شهر رشت است که به‌واسطه‌ کاشی‌کاری‌های خود ارزش بالا و جایگاه خاصی دارد.
کاشی‌کاری‌های این حمام تاریخی را مشهدی یوسف کاشی‌ساز در سال ۱۳۰۸ هجری قمری انجام داده که در آن صحنه‌ جنگ رستم با دیو سفید و مناظری از باغ و بوستان و تمثال احمدشاه قاجار و سلاطین قدیم ایران به چشم می‌خورد. خوشبختانه سازمان میراث فرهنگی هم‌اکنون در حال مرمت این بناست تا از تخریب بیشتر آن جلوگیری شود.

 

خانه‌ سمیعی رشت :

 

ساغریسازان در گذشته از محلات اعیان‌نشین رشت به‌حساب می‌آمد که به‌سبب سکونت ساکنانش اعتبار فراوانی داشت. از جمله خاندان سمیعی در این محله سکونت داشتند که از چهره‌های شاخص شهر رشت بودند. در حال حاضر ساختمانی دوطبقه متعلق به این خاندان در این محله وجود دارد که از نمونه‌های شاخص معماری گیلان است./n