درباره مدرسه چهار باغ اصفهان

مدرسه چهارباغ که به نام مدرسه سلطانی و مدرسه مادرشاه نیز نامیده می‌شود، آخرین بنای تاریخی باشکوه دوران صفوی در اصفهان است که برای تدریس و تعلیم به طلاب علوم دینی در دوره شاه سلطان حسین، آخرین پادشاه صفوی در ضلع شرقی خیابان چهار باغ ساخته شده است.

وجه تسمیه مدرسه چهار باغ :

وجه تسمیه مدرسه به سلطانی به این علت است که در زمان شاه سلطان حسین ساخته شده است. به جهت واقع شدن در خیابان چهار باغ مدرسه چهارباغ نامیده می شود. وجه تسمیه مدرسه مادر شاه نیز این است که مادر شاه سلطان حسین چند کاروانسرا و بازار و سایر نهادهای اقتصادی را وقف بر آن کرده است.

قسمتهای دیدنی مدرسه چهار باغ عبارتند از معماری و طرح زیبای کاشیکاری گنبد مدرسه، درب مجلل تزئین شده با طلا و نقره، محراب با شکوه، منبر یک پارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشیکاری بی نظیر مدخل مدرسه و خطوط نستعلیق کتیبه ها و پنجره های آلت بری شده.

معماری مدرسه چهارباغ اصفهان :

سبک معماری بنای مدرسه چهار باغ به شیوه اصفهانی است. ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشی‌کاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطف الله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، این بنای مجلل که با طلا و نقره تزئین شده‌ از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه‌ است و نظیر ندارد.
مدرسه چهار باغ از لحاظ کاشی‌کاری هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در حقیقت موزه کاشی‌کاری اصفهان می‌باشد.
محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشی‌کاری بی‌نظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبه‌ها و پنجره‌های چوبی آلت‌بُری شده از قسمت‌های بسیار جالب و تماشایی این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنارکهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشی‌کاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرح‌بخش و روح‌نواز کرده است.

کاروانسرای مادر شاه :

کاروانسرای مادر شاه که مجلل‌ترین اقامتگاه مسافرین سه سده پیش بوده و متصل به ساختمان‌های مدرسه چهارباغ، در ضلع شرقی آن است، هم اکنون تبدیل به مهمانسرایی به نام مهمانسرای عباسی شده واز لحاظ سبک معماری در بین هتل‌های درجه اول دنیا در زمان حاضر بی‌نظیر و منحصر به فرد است.
اکثر کتیبه‌های این بنا به خط ثلث عالی عبدالرحیم جزایری است و کتیبه سردر بازار سلطانی تاریخ ۱۱۲۲ ه‍. ق را دارد.

سنگاب ها :

دو سنگاب در داخل مدرسه چهارباغ قرار دارند؛ یکی در سرسرای ورودی و دیگری در صحن مدرسه. سنگاب سرسرای ورودی از جنس سنگ پارسی است و بر روی آن کتیبه صلوات بر چهارده معصوم به خط ثلث برجسته در لوحه‌های کوچکی کنده‌کاری شده‌است.
سنگاب موجود در صحن مدرسه روبروی ایوان جنوبی قرار گرفته و آنهم از جنس سنگ پارسی است.
مدرسه چهارباغ اصفهان که پس از پیروزی انقلاب اسلامی مدرسه علمیه امام صادق نامگذاری شد، در حال حاضر به آموزش طلاب علوم دینی پرداخته و حجره های آن نیز همانند عصر صفویه به اقامت طلاب اختصاص دارد.
لازم به توضیح است که زمانی طرح مدرسه چهار باغ اصفهان بر پشت اسکناس صد ریالی نقش بسته بود.