استان مازندران – شهرستان ساری – چشمه های باداب سورت

یکی از جاذبه های گردشگری شهرستان ساری و از جمله مکان های گردشگری طبیعی استان مازندران چشمه های باداب سورت است. این مکان گردشگری بی نظیر مازندران در فاصله ۱۱۷ کیلومتری جنوب شرق شهر ساری قرار دارد. باداب سورت چشمه پلکانی تراورتنی بی نظیر در ایران و کم نظیر در جهان است که در روستای اروست بخش چهار دانگه شهرستان ساری واقع است.
چشمه های باداب سورت در سال ۱۳۸۷ خورشیدی پس از کوه دماوند به عنوان دومین میراث طبیعی ایران در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. همچنین ثبت جهانی این چشمه ها پس از پاموک کاله ترکیه بعنوان دومین چشمه آب شور جهان بوده است.
سالها پیش در نزدیکی باداب روستایی بنام سورت وجود داشته که امروزه از میان رفته است. در قدیم به این منطقه طبیعی گردشگری “چشمه آروس” نیز می گفتند، از جمله در سفرنامه گریگوری ملکنف روسی.
اطراف چشمه پوشیده از درختچه ‌های زرشک وحشی و ارتفاعات بالاتر پوشیده از جنگل‌های سوزنی برگ است.
این باداب شامل چندین چشمه با آب‌های کاملاً متفاوت از لحاظ رنگ، بو، مزه و حجم آب است. چشمه پرآب دارای آب بسیار شور و استخری با قطر حدود ۱۵ متر و عمق زیاد است. چشمهٔ دوم که در بالادست و شمال غربی این چشمه قرار دارد ترش مزه و دارای آبی به رنگ قرمز و نارنجی است، در اطراف چشمه کمی رسوب آهن نشسته ‌است.
جریان آب‌های رسوبی و معدنی این چشمه‌ها طی سال‌ها، در شیب پایین دست کوهستانی خود، صدها طبقه و ده‌ها حوضچهٔ پلکانی بسیار زیبا به رنگ‌های نارنجی، زرد و قرمز در اندازه‌های مختلف پدید آورده‌است. این طبقات و حوضچه‌ها در واقع جاذبهٔ اصلی و ویژگی منحصر به فرد چشمه‌های باداب سورت است. زیبایی این طبقات و محل ویژهٔ قرارگیری چشمه در دامنهٔ کوهستان و چشم اندازهای اطراف به ویژه در غروب تحسین برانگیز است.

 

مکان‌ های مشابه باداب سورت :

پاموک کاله در ترکیه، ایوانهای مطبق سفید و صورتی در نیوزلند، بایشو ایتای در چین، باگنی سان فلیپو در ایتالیا، منطقه سنگ زرد در آمریکا و هیرو ال آگور مکزیک مکانهای مشابه باداب سورت هستند.
در کشور آمریکا این اثر به هیچ عنوان پلکانی نبوده و فقط شباهت کمی به چشمه های اروست دارد. در کشور نیوزیلند هم این اثر از بین رفته و فقط در کتاب های تاریخی تصاویری از آن موجود است. در کشور ترکیه مشابه این چشمه ها با نام پاموکاله به صورت رسوبات سفید رنگ آهکی وجود دارد که نسبت به چشمه های اروست خواص درمانی کمتری دارد و در زبان محلی به آن قلعه سفید یا قصر سفید می گویند که البته به علت اینکه منطقه آزاد گردشگری است و همچنین وسعت زیادی دارد گردشگران زیادی را جذب خود می کند.

 

مسیرهای دسترسی به چشمه های باداب سورت :

برای سفر از جاده سمنان میتوان از تهران به سمت سمنان و بعد مهدیشهر و از مهدیشهر به سمت شهمیرزاد و فولادمحله رفت. پس از فولاد محله به سه راه تلمادره که در کیلومتر ۷۵ شهمیرزاد به کیاسر در سمت راست واقع است میرسید. این سه راهی روبروی پلیس راه قرار دارد. از این نقطه حدود ۲۳ کیلومتر بعد به چشمه های باداب سورت خواهید رسید. این جاده زیبا و مزارع و باغات منطقه چشم اندازهای بی نظیری داشته و یکی از زیباترین سفرهای زندگی تان را رقم خواهد زد.
در مسیرتان از روستای دیدنی پشرت، روستای کوات با امامزاده شمس الدین معروفش و روستای قلعه سر گذر میکنید. در کیلومتر ۱۸ این مسیر فرعی و پس از روستای قلعه سر به یک سه راهی میرسید که تابلویی راهنما در آن قرار دارد. مسیر سمت چپ شما را به روستای اروست یا اوروست و مسیر سمت راست به باداب سورت هدایت میکند. با ادامه مسیر سمت راست مجددا به یک سه راهی میرسید که جاده آسفالته سمت راست با مسافت ۴ کیلومتر به روستای مالخواست رفته و مسیر خاکی سمت چپ با ۶ کیلومتر به چشمه های باداب سورت میرود.
پس از طی ۳ کیلومتر در مسیر سمت چپ که جاده ای خاکی می باشد به پارکینگ عمومی مجموعه گردشگری باداب سورت خواهید رسید. معمولا اتوبوس ها و خودروهای سواری در این پارکینگ توقف کرده و برای بازدید چشمه های باداب سورت از نیسان باری یا تراکتورهایی که جنب پارکینگ موجود هستند استفاده می نمایند. همچنین علاقمندان میتوانند از مسیر روبروی پارکینگ پیاده روی نموده و خود را به چشمه ها برسانند. لازم به توضیح است که خودروهای شاسی بلند و دو دیفرانسیل براحتی میتوانند ۳ کیلومتر باقیمانده را طی نموده و خود را به کنار چشمه ها برسانند و هزینه ای بابت پارکینگ و همچنین وسایل نقلیه کرایه ای پرداخت نکنند.
از مسیر جاده مازندران نیز می توان از تهران به سمت ساری، از ساری به سمت کیاسر، سه راه تلمادره، روستای اروست رفت. سه راه تلمادره در کیلومتر ۹۵ ساری به سمنان (از جاده کیاسر) واقع است. در هر دو مسیر شهرهای سمنان و ساری تا روستای اروست جاده کاملا آسفالت می باشد، تنها ۶ کیلومتر انتهای مسیر جاده خاکی است.
فاصله چشمه های باداب سورت از سمنان ۱۲۷ کیلومتر و از شهر توریستی گردشگری شهمیرزاد ۱۰۰ کیلومتر می باشد. همچنین فاصله چشمه باداب سورت از شهر ساری در حدود ۱۱۷ کیلومتر است.

 

مسائل مهم در بازدید از چشمه های باداب سورت :

متاسفانه عموم گردشگرانی که از رفتارهای مخرب و خطرآفرین برای این چشمه آگاهی ندارند، بر روی پله های آبشار چشمه قدم گذاشته و بخش هایی از آن را تخریب می کنند. در فصول گرم برخی از گردشگران نه تنها روی پله های آبشار قدم می زنند بلکه بخش های از چشمه را به منظور جمع شدن آب کور می کنند که این اقدام مسیر طبیعی عبور آب را مسدود و حتی چشمه های کوچک را خشک کرده است.
به این ترتیب اگر قصد سفر به چشمه های باداب سورت را کردید این نکته را در نظر داشته باشید که برای حفاظت از چشمه ها خود گردشگران هستند که باید از آن حفاظت کنند.

 

روستای مالخواست :

همانطور که در بالا اشاره شد بعد از سه راهی روستای اروست به سه راهی روستای مالخواست و چشمه های باداب سورت میرسید. اگر مسیر سمت راست را ادامه دهید به روستای مال خواست یا مالخواست خواهید رسید. از این سه راهی کل مسیر که در حدود ۶ کیلومتر می باشد (در تابلو راهنما ۴ کیلومتر اشاره شده) با شیب تند همراه است. روستای مالخواست علاوه بر معماری جالب توجه و بافت دیدنی زیبا به نوعی بام منطقه محسوب شده و در طی مسیر میتوانید چشم انداز بسیار خوبی نسبت به کل منطقه داشته باشید. کوه های موجود در این منطقه گردشگری نیز بسیار دیدنی بوده و مورد علاقه کوهنوردان است. نام قدیم مالخواست “بالخاس” بوده و قدمتی دیرینه دارد.